Müjdat Mandal
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD)
Genel Müdürü
Uzakdoğu denince tabii ki ilk akla gelen ülke Çin oluyor.
Senelerdir çok sık gidip gelmekte olduğum bir ülke olması sebebiyle Çin’i
oldukça iyi biliyorum diyebilirim. Çin’i kısaca tanımlamak gerekirse eğer “Her
yönü ile müthiş bir güç” cümlesi ile bu tanımlamayı pekala yapmak mümkün. Dünya
ekonomisini bir bakıma yönlendirmekte olan ülkeler seviyesine çok yakın bir
konumda. Üretim maliyetleri en düşük seviyede seyretmekte olan bu ülke yüksek
prodüktivitesi ile ihracaat gelirlerini en üst seviyelere taşırken, öte
taraftan kalabalık nüfusu ile de potansiyel bir tüketim ülkesi olma yolunda
adım adım ilerliyor.
Ülkemiz açısından da Çin ile ticari ilşkilerimiz son derece
önemli. Zannediyorum ki dış ticaret açığımızın en önemli olumsuz etkisini
yaratan etkenlerden bir tanesi de bu ülke ile olan ticaretimizdir. Ülkemizin
Çin’den olan ithalatı bu ülkeye yapmakta olduğumuz ihracattan katbekat
fazladır. Daha çok yeni bu ükeye ihracatta yapabileceğimizi keşfettik.
İhracat rakamlarımızın gittikçe artıyor olmaları çok sevindiricidir ama bu ülke
ile olan dış ticaret açığını kapatabilmek için daha çok çalışmamız lazım.
Tabii ki bu müthiş dış ticaret potansiyeli biz freight
forwarderların da aşırı ilgisini çekiyor. Şimdilik başta denizyolu ve hemen
akabinde havayolu olmak üzere ülkemiz ile Çin arasında son derece önemli bir
trafik söz konusu. Unutmamamız lazım ki halen devam etmekte olan dünya ekonomik
krizinden Çin en az etkilenen ülkelerin başında gelmektedir. Öyle ki bu ülke
ile yapılan deniz ve havayolu taşımalarında bir sene içinde sıkça – hatta
krizin en yoğun hisedildiği zamanlarda dahi – “yer” problemi yaşanmakta
ve gemilerle uçaklarda yüklemeleri gerçekleştirebilmek için uzunca süreler
beklemek gerekmektedir. Belki bir çözüm olacaktır düşüncesi ile önümüzdeki
yıllarda Çin ile kara taşımacılığının da başlayacağına inananlardanım. Hatta
Çin yaklaşık bir sene öncesine kadar TIR konvansiyonuna imza atmak icin çok
büyük çabalar sarfediyordu. Ancak ne hikmettir bilinmez bu arzu son zamanlarda
epey azalmış olmasına rağmen sorunların ortadan kalkacağını, aynı isteğin
tekrardan canlanacağını ve böylece Çin’e önümüzdeki yıllar içinde TIR
konvansiyonu içinde karayolu ile de ulaşılabilecegini düşünüyorum. Varın sizler
düşünün böyle bir gelişme bizim uluslararası karayolu taşımacıları için ne
müthiş bir piyasa yaratabileceğini…
Keza unutmamak gerekir ki “demiryolu” taşımacılığı için de
bazı planlar önümüzdeki yıllar için mevcuttur. Kısaca birkaç sene sonra
ülkemizden ve de tabii ki Avrupa’dan Çin ile olan karşılıklı taşımalarda her
dört alternatif taşıma modlarını da kullanabilmek mümkün olabilecektir. Boylece
burada da rekabeti fiyat, transit süresi ve tüm hizmet adına ölçebilmek mümkün
olabilecektir.
Bir diğer önemli uyarıyı Çin’den ithalat yapmakta olanlara
yöneltmek istiyorum. Herhalde dünayanın hiç bir ülkesinde Çin’de olduğu kadar
“freight forwarder” hizmetini sunmakta olanlar yoktur. Daha birkaç sene
öncesine kadar ülkemizde “bir masa bir kasa” şeklinde yakışıksız bir ifade ile
tanımlanan freight forwarderların Çin’deki tanımı ne olmalı bilemiyorum doğrusu
çünkü Çin’deki freight forwarderların çoğunda “bir masa ve bir kasa” bile yok.
Ve ne kadar üzücüdür ki CP, CIP CIF, CF, DDU ve DDP bazda gerçekleşen bazı
ithalatlarda “sırf hayali ucuz navlun mantığı” ile bu tür forwarderler devrede
olabilmektedir. Ancak davulun sesi uzaktan hoş gelir misali yükün ülkemize
varışından sonra ithalatçılar buradaki lokal acenteler tarafından müthiş masraf
talepleri ile karşı karşıya kalabilmektedirler. Bunun tek sebebi ise mahreçte
(yani Çin de) piyasa şartlarindan uzak ve maalesef bazı şahsi menfaatleri de
kapsıyan bir navlun antlaşmasının yapılmış olmasindan kaynaklanmaktadır.
Bu konudaki tek tavsiyem lütfen Çin’den yapacağınız
ithalatınızın navlununu Türkiye’den bir freight forwarder ile anlaşarak
yapmanız yönünde olacaktır. Böylece önceden her türlü mutabakatı sağlamış
olacaksınız ve herhangi bir sorun ile karşılaşmayacaksınız. Kısaca “ex Works”
veya FOB ithalatını tercih edin. Ülkemizde sizlere güvenilir nakliye hizmetini
sunacak bir sürü “freight fowarder” vardır. Unutmayalım ki bu şekli ile
gerçekleştireceğiniz bir ithalat işleminde az da olsa dahi yukarıda bahsetmekte
olduğum dış ticaret açığına da olumlu bir katkınız olacak, zira her türlü
navlun ödemesini ülkemizde gerçekleştireceksiniz
Son olarak birazcıkta TRANSPORT LOGISTIC Fuarı’na değinmek
istiyorum. Her sene değişken olarak Münih ve Shanghai’da düzenlemekte olan bu
fuar bana göre sektörümüzün en önemli uluslararası etkinliği konumundadır.
Kara, hava, deniz, demiryolu, nehiryolu ve kombine taşımacılığının
tartışıldığı, lojistik ve katma değerleri hakkında yepyeni fikirlerin ortaya
atıldığı, seminer ve konferansların düzenlendiği, ayrıca fuar alanı içinde “yan
sektörlerin de” ürünlerini teşhir edebildiği bu seneki Shanghai Fuarı’na
katılamamanın üzüntüsü içindeyim. Ancak UTA bildiğiniz gibi “orada” olacaktır.
Önümüzdeki ayın UTA Dergisi’ni fuar haberlerini okumak için sabırsızlıkla
bekleyeceğim.